حجامت يعني چه ؟
* روش انجام حجامت چگونهاست ؟ 
حجامت در درمان چه بيماريهايي به كار ميرود ؟
* آيا استفاده از فوايد حجامت تنها براي درمان بيماريهاست ؟
* آيا حجامت براي اطفال و نوجوانان نيز قابل توصيهاست؟
* حجامت نسبت به ساير روشهاي درماني متداول چه مزيتهايي دارد؟
* بيماران جهت انجام حجامت بايد به چهاشخاص يا مراكزي مراجعه كنند؟
* جايگاه حجامت در طبّ سنتي كجاست؟
حجامت یا کوزه انداختن تر
به یک روش درمانی سنتی عربی و همچنین طب سنتی ایرانی و طب اسلامی گفته میشود که بر گرفته از روش قدیمتر کاپینگ تر است. در طب سنتی کاپینگ به معنی ایجاد خلا بر روی نقاط خاصی از پوست بدن به وسیلهای همچون بادکش اطلاق میشود که برای رسیدن به اثرات درمانی خاصی انجام میشود در حجامت یا کاپینگ خیس قبل از ایجاد خلاء خراشهایی روی سطح پوست ایجاد میشود تا ایجاد خلا منجر به خروج خون از بدن شود. کاپینگ از روشهای باستانی درمان است که علاوه بر چین در یونان نیز توسط بقراط به عنوان یک روش درمانی ذکر شده است. کاپینگ تر علاوه بر دنیای اسلام در اروپا نیز تا قرن ۱۸ مورد استفاده بوده ولی با فراگیر شدن طب تجربی و مهجور شدن تئوری اخلاط چهارگانه این روش نیز به تدریج مهجور شده است امروزه در کشورهای عربی و مسلمان حجامت مقبولیت بیشتری دارد. مقبولیت حجامت در میان مسلمانان ناشی از حدیثهایی است که از پیامبر اسلام در توصیه به حجامت نقل شده است. در طب سنتی ایرانی و طب اسلامی حجامت به عنوان رکن درمان به حساب میآید، اما با فراگیر شدن طب تجربی در برخی جوامع اسلامی این روش در این کشورها نیز تقریبا مهجور شد.استفاده از شاخ حیوانات برای ایجاد اثر مکشی روی پوست جزو اولین روشهای ابداعی بشر در امر درمان است. سادهترین کاربرد آن مکش چرک یا سم و نیش حیوانات بوده است. شواهد این نوع کاپینگ در تمامی نقاط جهان یافت شده است. اما قدیمیترین شواهد مستند مبنی بر استفاده از کاپینگ در پزشکی به مصر باستان (۱۵۰۰ قبل میلاد) باز میگردد. پس از آن شواهد این روش درمانی در نوشتههای چینی در هزار سال قبل میلاد یافت شده است. کاپینگ به عنوان بخشی از طب سنتی چین و در قلمرو طب سوزنی امروزه نیز کاربرد دارد. در قرن هفتم قبل میلاد در لوحههای خط میخی یافت شده از امپراطوری آشور نیز از کاپینگ یاد شده است و پس از آن بقراط در قرن پنجم قبل از میلاد از این روش درمانی نام برده است قدمت کاپینگ در ایران به قبل ازاسلام میرسد. بهرام گور یکی ازپادشاهان ساسانی چون درمان بیماری خود را منحصر به این روش یافت دستور داد تااین درمان در ایران رایج گردد * حجامت يعني چه ؟
حجامت اصطلاحاً به روشي از خونگيري اطلاق ميشود كه جهت درمان بعضي از بيماريها به كار ميرود و داراي سابقه تاريخي هفت هزار ساله ميباشد و به عنوان يك سنّت الهي در روايات و سيره پيامبران
و در طبّ سنّتي نيز به عنوان ركن درمان به حساب ميآيد. در زبان علمياز حجامت با عنوان زير ياد ميشود:
(Scarification, Wetcupping, Bloodletting, Drycupping)
البته با توجه به مفاهيميكهاز ديدگاهاسلام به دست ميآيد واژههاي نامبرده كامل نيستند.
* روش انجام حجامت چگونهاست ؟
پس از معاينه و اخذ شرح حال از بيمار، موضعي كه براي حجامت تعيين شدهاست ضد عفوني گشته، سپس با ليوان حجامت كه به صورت يكبار مصرف ساخته شده به مدت چند دقيقه بادكش ميشود. بعد از ايجاد انبساط توسط تيغ يكبار مصرف و استريل جراحي، چند خراش سطحي ايجاد ميگردد، آنگاه به تناسب وضعيت جسمي، باليني و عروقي بيمار در سهالي پنج مرحلهاز وي خون گرفته ميشود. اين عمليات مجموعاً در مدتی حدود 20 دقيقه انجام ميشود كه خون گرفتهشده حداكثر به 50 تا 70 سي سي بالغ ميگردد. در حجامت خشك مرحله خونگيري انجام نميشود.
* حجامت در درمان چه بيماريهايي به كار ميرود ؟
در منابع طب اسلاميو طبّ سنتي، حجامت به عنوان يكي از اركان مهم درمان ذكر گرديدهاست و بيماريهاي گوناگون را درمان ميكند و به صورت اختصاصي در منابع طبّ اسلاميبه شكل پيشگيرانه درمان همه بيماريها شمرده شدهاست.موسسه تحقيقات حجامت ايران و شعب مختلف آن طي پژوهشهاي مستمر بر روي بيش از پانصد هزار بيمار، تعداد 70 نوع بيماري را درمان نمودهاند كه تعدادي از آنها به قرار زير ميباشد:
افزايش كلسترول و تري گليسيريد، ديابت غير وابسته بهانسولين، اوره بالا، فشار خون بالا و فشار خون پايين، غلظت خون بالا، سرماخوردگي مكرّر، آنمي(كم خوني)، سرخجه، آبله مرغان، سرخك، زونا، ايكتر فيزيولوژيك نوزادان، پروستاتيت، ديسمنوره، اليگومنوره، آمنوره، هيپومنوره، هيرسوتيسم ( پُرمويي)، برخي از انواع ناباروري زنان، كيست تخمدان، فيبروم رحمي، ويار حاملگي، مسموميت غذايي و دارويي، سردرد ميگرني، تصلب شرايين، اعتياد به مواد مخدر، هيپرتيروئيدي، هيپوتيروئيدي، هموروئيد، افسردگي، سنگيني سر، اسپاسم عضلاني، كاهش رشد و كوتاهي قد، لاغري، واريس، كمر درد، آرتروزها، آكنه و بثورات پوستي، كهير، آفت دهان، ريزش مو، گُرگرفتن بدن، اپيستاكسي مكرّر.
* آيا استفاده از فوايد حجامت تنها براي درمان بيماريهاست ؟
بيشترين كاربرد انواع حجامت در بُعد پيشگيري از بيماريهاست و با مكانيسمهاي مختلفي از جمله تنظيم سيستم ايمني، تنظيم تركيبات بيوشيميو هورموني خون و تنظيم سيستم اعصاب خودكار بدن (سمپاتيك و پاراسمپاتيك) موجب پيشگيري از بيماريها ميگردد و بدين ترتيب كاربرد حجامت بيشتر در بُعد پيشگيري است و جزو بهداشت پيشگيري طبّ اسلاميمحسوب ميشود.
* آيا حجامت براي اطفال و نوجوانان نيز قابل توصيهاست؟
بلي. آثار و نتايج و فوايد حجامت در نوزادان و اطفال و نوجوانان فراوان است كه به برخي از آنان اشاره ميشود.
1 ـ افزايش قد و وزن و جهش رشد اطفال 2 ـ افزايش اشتها 3 ـ افزايش مقاومت اطفال نسبت به بيماريها و كاهش سرماخودگيها و بيماريهاي عفوني پس از حجامت 4 ـ اختلالات رفتاري و ناهنجاريهاي عصبي كودكان.
بيش از 43 نوع بيماري اختصاصي در اطفال با حجامت قابل درمان است و نيز حجامت تاثير ويژهاي در شادابي پوست و مو و افزايش هوش و حافظهاطفال و نوجوانان دارد.
* حجامت نسبت به ساير روشهاي درماني متداول چه مزيتهايي دارد؟
بهطور كلي حجامت يك روش درماني بدون عوارض جانبي است و اگر به صورت تخصصي از آن استفاده شود برتريهاي فراواني نسبت به روشهاي درماني جاري مانند مصرف داروهاي شيميايي و جراحي دارد. مزيتهاي درمان با حجامت را ميتوان بهطور خلاصه بدين شرح بيانكرد:
1 ـ حجامت يك روش درماني بدون عوارض جانبي است.
2 ـ حجامت براي كليه سنين كاربرد دارد.
3ـ حجامت با حداقل توان فني و تجهيزات اجرايي ميتواند بيماريهاي سخت و مزمن را درمان كند.
4 ـ حجامت هيچگونه وابستگي فني، علميو ابزاري به خارج از كشور ندارد.
5 ـ در حجامت فاكتورهاي مداخلهگر وجود ندارد و يك رفتار كامل موجب درمان ميشود.
6 ـ حجامت چون يك دستور ديني است، توان جلب تاثيرات رواني (سايكوتيك) در آن بالاست و از اين طريق علاوه بر افزايش سطح درمانپذيري، موجب تقويت فرهنگ و اعتقادات مذهبي و ارتباط انسان به خداوند تبارك و تعالي ميشود.
* بيماران جهت انجام حجامت بايد به چهاشخاص يا مراكزي مراجعه كنند؟
حجامت يك روش درمان پيچيده و داراي ظرافتهاي گوناگون ميباشد كه تجويز و اجراي آن بايد زير نظر پزشكان آموزش ديده عضو موسسه تحقيقات حجامت ايران و آشنا به مباني طبّ سنتي و طبّ اسلاميباشد. اين پزشكان همچنين بايد پروانه حجامت مورد تاييد وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي را دارا باشند و در دورههاي بازآموزي موسسه نيز به صورت دائم شركت نمايند تا از يافتههاي علميجديد حجامت بهرهمند گردند.
* جايگاه حجامت در طبّ سنتي كجاست؟
تماميبزرگان طبّ سنتي ايران از حجامت به عنوان يكي از اركان مهم درماني ذكر كردهاند. محمد زكرياي رازي در كتاب «الحاوي»، شيخ الرئيس ابوعلي سينا در كتاب «قانون در طب»، سيد اسماعيل جرجاني در كتاب «ذخيره خوارزمشاهي» و عقيلي خراساني در كتاب «خلاصهالحكمه في مجمع الجوامع» به شيوه گستردهاي پيرامون حجامت و كاربرد آن در درمان صحبت كردهاند و از حجامت براي درمان بيماريهاي فراگير و مهميمانند سكته قلبي، ماليخوليا، سردرد هاي ميگرني و بخشي از بيماريهاي پوستي بهره ميگرفتهاند. در طبّ اسلاميو منابع مذهبي نيز توصيههاي فراواني به انجام حجامت شدهاست.
توصیه های قبل از حجامت
|
|
بهتر است با شکم خالی حجامت انجام نشود . بنابراین یکساعت قبل از حجامت (ترجیحا شربت عسل ) یا آب انار یا ماءالشعیر لیمویی میل نمایید.
|
توصیه ها ی بعد از حجامت |
|
|
|
در مورد چه افرادی نباید حجامت انجام شود |
|
حجامت ؟Cupping is an ancient Chinese therapy in which a cup is applied to the skin and the pressure in the cup is reduced (either by heat or suction) in order to draw and hold skin and superficial muscles inside the cup. Sometimes, while the suction is active, the cup is moved, causing the skin and muscle to be pulled. This is called gliding cupping. Cupping is applied to certain acupuncture points as well as to parts of the body that have been affected by pain, where the pain is deeper than the tissues to be pulled. Cupping has greater emphasis on the back acupuncture due to the ease with which it can be performed on the back. Most practitioners use the back shu points or bladder meridian and the dazhui. It is frequently used after acupuncture, blood letting, or plum blossom treatment. Cupping is based on the meridian theory of the body. On one hand, cupping removes any stagnation in the body and opens the meridians so that qi can flow freely. On the other, it also helps to rejuvenate certain meridians and organs that are not functioning at their best. From a scientific standpoint, cupping is known to help activate the lymphatic system, promote blood circulation, and is good for deep tissue repair. The Cupping ProcessGlass cups are generally used for cupping, although bamboo cups are also used. Glass cups are fitted with a valve that attaches to a small hand-operated pump, allowing the practitioner to suck out air without having to rely on fire to depressurise the cup first. It also gives them greater control over the amount of suction. The modern name for cupping is baguanfa or suction cup therapy. In order to allow the cups to move over the skin easily, oil is used. Oils that have been infused with extracts of medicinal herbs are particularly useful. The cups are applied at room temperature, and there is some friction generated with moving cups, causing a small but significant amount of heat, especially if a warming oil is also used. Cups are generally left in place for ten minutes although the time can range from five to fifteen minutes. The skin will redden due to the congestion of blood flow. The cup is removed from the skin by pressing the skin on one side, allowing some outside air to enter and thus equalise the pressure. Some bruising on the skin where the rim of the cup is to be expected. What Cupping Can HelpCupping is generally recommended for the treatment of pain, gastrointestinal disorders, lung diseases (especially chronic cough and asthma), and paralysis, although it does have application for other problems. Cupping should be done on fleshy areas of the body and should not be used on inflamed skin, where there is a high fever, convulsions or an increased tendency to bruise, or on the abdominal or lower back area during pregnancy. The cups should only be moved over fleshy areas of the body. Cupping can affect the body up to four inches into the tissues, causing the tissues to release toxins, activate the lymphatic system, clear colon blockages, activate and clear the veins, arteries and capillaries, activate the skin, clear stretch marks, and improve the appearance of varicose veins. |
حجامت به آمادگي هايي نياز دارد و انجام حجامت براي برخي هر چند سال يك بار هم زياد است و براي برخي ديگر حتي سالي يك بار هم ممكن است اشكالي نداشته باشد. بنابراين بسيار مهم است كه حجامت با رويكرد منطقي صورت گيرد.
حجامت يك شيوه پاكسازي بدن از مواد زايد است اين موضوع در طب سنتي يك اصل است؛ چرا كه بسياري از بيماري ها به تجمع مواد زايد در بدن مربوط مي شود كه امروزه در پزشكي رايج چندان به آن توجه نمي شود. روش هاي زيادي براي دفع مواد زايد از بدن وجود دارد كه حجامت يكي از اين روش هاست.
حجامت براي درمان برخي از جوش ها، مشكلات پوستي، برخي مشكلات عضلاني و سردردها مفيد است. همچنين حجامت براي هر فردي و در هر فصل و روزي مناسب نيست. كسي مي تواند حجامت را تجويز كند كه از اين اطلاعات برخوردار باشد.
انجام حجامت معمولا براي افرادي مفيد است كه مزاج گرم دارند و معمولا زياد جوش مي زنند، در فصل بهار خواب آلودند، زياد عرق مي كنند و معمولا جثه هاي بزرگ وعضلاني دارند. اين افراد معمولا ته رنگ سرخ يا سرخ و سفيد دارند، احساس گزگز، راه رفتن مورچه زير پوست يا خارش دارند و با خوردن مواد غذايي «گرم» اذيت مي شوند.
اگر انجام حجامت براي فردي مناسب نباشد، مي تواند سبب تجمع مواد زياد بيشتري در بدن فرد شود. هر چند ممكن است فرد با انجام حجامت تسكين موقت يابد اما پس از مدتي رسوب مواد زايد در بدن وي زياد مي شود. بنابراين اين افراد نبايد به تسكين هاي موقت پس از حجامت اعتماد كنند.
